Polska ma najwyższy w UE odsetek pracowników deklarujących potrzebę szkoleń z AI oraz jeden z najniższych wskaźników faktycznego udziału w nich. Najnowszy raport Banku Światowego pokazuje, że problemem nie jest sama chęć do nauki, lecz brak efektywnego systemu, który potrafiłby ją wykorzystać. Stawka jest wysoka – zwłaszcza dla młodych osób, którzy boją się AI znacznie częściej niż ich starsi, doświadczeni pracownicy.

AI w polskich firmach: dlaczego punktowe szkolenia nie wystarczą

Niedawno opublikowany raport Banku Światowego „Navigating the Age of AI: Implications for Poland’s Economy” pokazuje pewien paradoks: polscy pracownicy deklarują największą w Europie potrzebę szkoleń związanych z AI, a jednocześnie uczestniczą w nich rzadziej niż pracownicy krajów-liderów cyfryzacji. Luka między zgłaszanym zapotrzebowaniem a faktycznym udziałem w szkoleniach wynosi 5,3 pkt proc. Jest to jeden z najgorszych wyników w UE. Najwyższe potrzeby zgłaszają osoby najbardziej narażone na zmiany związane z AI, co potwierdza, że problem nie dotyczy motywacji, lecz dostępu do odpowiedniej infrastruktury edukacyjnej.

Pokoleniowa przepaść

Raport wskazuje wyraźny podział wiekowy w ekspozycji na technologię AI. Osoby z wykształceniem wyższym wykonują więcej zadań analitycznych i komunikacyjnych, najbardziej podatnych na automatyzację. Potwierdza to także ostanie badanie redakcji „Pulsu Biznesu” i The Chartered Institute of Management Accountants (CIMA) wśród pracowników centrów usług biznesowych. Aż 43 proc. osób poniżej 35. roku życia, głównie na stanowiskach juniorskich i analitycznych, obawia się zastąpienia przez AI. Wśród pracowników 35–54 lat odsetek spada do 28 proc., a powyżej 55. roku życia – do 31 proc. Ponad połowa najbardziej doświadczonych specjalistów (54 proc.) w ogóle nie obawia się zmian czy zastąpienia . Doświadczenie zawodowe okazuje się dziś skuteczniejszą ochroną niż same certyfikaty obsługi narzędzi. Oznacza to, że młodzi wchodzący na rynek pracy wymagają dodatkowego wsparcia edukacyjnego.

Dlaczego pojedyncze szkolenia AI nie działają?

Eksperci Banku Światowego podkreślają, że samo szkolenie technicznej obsługi narzędzi AI to zdecydowanie za mało. Realna zmiana produktywności następuje dopiero, gdy organizacje przechodzą od pojedynczych rozwiązań do systemowego przeprojektowania procesów biznesowych opartych na AI.  A to już wymaga innego podejścia czyli zarządzania zmianą, a nie jednorazowych i punktowych szkoleń. Z badań wynika, że polskie MŚP, które otrzymały finansowanie zewnętrzne wraz z 12-tygodniowym programem rozwoju kompetencji menedżerskich, zwiększyły wykorzystanie narzędzi cyfrowych o 12 proc. Firmy, które dostały wyłącznie finansowanie, ale bez wsparcia organizacyjnego, nie odnotowały znaczącej poprawy. Moim zdaniem, bez wsparcia w postaci mentoringu czy tutoringu i towarzyszącej zmiany nastawienia ze strony pracowników, inwestycje w szkolenia AI nie będę przekładać się na wyniki.

Silny sygnał i potwierdzenie z sektora usług biznesowych

Te wnioski potwierdza także najnowszy raport ABSL, zaprezentowany podczas czerwcowego ABSL Summit we Wrocławiu, w którym miałem przyjemność uczestniczyć.

Szkolenia stają się strategicznym priorytetem dla tego sektora. Blisko 33 proc. liderów przewiduje, że do 2030 r. połowa pracowników będzie wymagała redefinicji swoich ról lub nabycia nowych kompetencji w obszarach analityki, automatyzacji i sztucznej inteligencji. Połączenie firmowych inicjatyw szkoleniowych z bardziej ścisłą współpracą między biznesem a szkolnictwem wyższym ma stać się jednym z kluczowych czynników konkurencyjności Polski.

Wnioski płynące z obu raportów są dość jednoznaczne: skuteczna edukacja AI nie sprowadza się do jednorazowych szkoleń. To długofalowy proces oparty na mentoringu, łatwym dostępie do bazy wiedzy, wykorzystaniu microlearningu oraz uwzględnianiu różnic pokoleniowych w zakresie potrzeb, oczekiwań i obaw pracowników.

Marcin Kowalski

Zobacz jak to wygląda na LinkedIn: Paradoks szkoleń AI | Marcin Kowalski

Źródła:

• World Bank Group, „Navigating the Age of AI: Implications for Poland’s Economy”, 2026
• Ignacy Morawski, Milena Sudołowicz, „Nowe badanie obala mit, że ludzie w usługach biznesowych boją się AI. Ale jest problem wśród młodych”, Puls Biznesu, 14.06.2026
• ABSL, „Sektor usług biznesowych wyznacza ścieżkę rozwoju dla polskiej gospodarki”, 2026
• https://ailiteracyframework.org/ — OECD/Komisja Europejska, AI Literacy Framework